Borderline kenmerken
Foto door Daria Khabarova via Reshot.

Borderline in 9 kenmerken, maar dan zonder bullshit

Borderline wordt vaak geassocieerd met mensen die uit woede alles kort en klein slaan. Dit beeld klopt echter niet en er zit altijd meer achter dan dat. Hierbij 9 kenmerken van borderline persoonlijkheidsstoornis (BPS) uitgelegd, maar dan zonder gelul.

Borderline kenmerken op een rij

Vrijwel iedereen kan zich een beetje herkennen in de symptomen van BPS, maar toch is slechts 1 procent van de Nederlandse bevolking hiermee gediagnosticeerd. Het verschil tussen BPS en een ‘normale’ persoonlijkheid is dat bij de eerste alles in het extreme gebeurt. Bovendien komt het vaak voor in combinatie met andere problemen, wat het des te extreem maakt.

1. Verlaat me niet

Iedereen is wel eens bang dat je alleen komt te staan. Zou mijn partner nog wel van me houden? Komt het nog wel goed tussen die vriend(in) en mij? Wil die collega nog wel samenwerken?

Dit is niet anders voor mensen met BPS, met als verschil dat het er niet toedoet of de angst voor verlating gegrond is, of totaal irreëel. Zo kan een blik al voor een gevoel van afwijzing zorgen waardoor de verlatingsangst getriggerd wordt. Hier komt de selffulfilling-prophecy om de hoek kijken: je hebt angst om verlaten te worden, begint te claimen, de ander krijgt het Spaans benauwd en trekt zich terug.

2. Wie ben ik nou eigenlijk?

Een oprechte vraag. Alhoewel iedereen weleens twijfels heeft bij gemaakte keuzes of interesses is het identiteitsbesef bij iemand met BPS niet iets wat stabiel aanwezig is. Ze veranderen bijvoorbeeld vaak van hobby’s, uiterlijk, vriendenkring, passies en hebben een constante strijd met de vraag wat ze nou eigenlijk willen in het leven.

Vaak zie je ineens een grote shift in de manier waarop ze zich gedragen. De ene dag zijn ze sexy of de grappenmaker, terwijl ze bij de volgende ontmoeting eerder introvert overkomen. Of juist heel extravert. Je kunt het het best vergelijken met een dagelijkse zoektocht: wie ben ik? Wat vind ik leuk? Waardoor word ik gelukkig?

Check ook ons interview met Sophie Hilbrand over je identiteit vinden, burn-out en meer!

3. Hij houdt wel van me, hij houdt niet van me

Heel herkenbaar bij mensen met BPS zijn de wisselende mensen in hun (liefdes)leven. Ook al is iemand helemaal hotel de botel, zijn of haar plek kan na een tijdje alweer door een ander ingenomen zijn. Dit komt door de constante wisseling in identiteitsbesef en de emoties die hierbij komen kijken.

Het aantrekken en afstoten van partners gebeurt dan ook constant. Met al zijn pieken en dalen lijkt een relatie dan ook wel op een achtbaan. Dit betekent echter niet dat een relatie met een ‘borderliner’ niet lonend en liefdevol kunnen zijn. Zo zorgt de impulsiviteit ervoor dat mensen met BPS vaak erg spontaan zijn en charmant overkomen. Bovendien zijn ze over het algemeen erg trouw richting hun partner.

4. Jantje lacht, jantje huilt

Het meest herkenbare kenmerk is de emotieregulatie die van het plafond naar de vloer springt, en weer terug. Naasten plakken hierdoor snel het label BPS op een persoon, al dan niet terecht. Het enige verschil met iemand zonder BPS en iemand met, is de tijdspanne waarin een emotiewisseling plaatsvindt. Iedereen gaat weleens van blij naar verdrietig, maar bij iemand met BPS gaat dit heel snel.

Deze moodswings dragen dan ook bij aan alle andere kenmerken. Bij een gebrek aan stabiliteit in emotie kun je bijvoorbeeld gaan twijfelen aan je identiteit waardoor relaties minder goed gaan. Hierdoor raak je sneller impulsiever en ben je geneigd om iets aan jezelf te veranderen zodat je zelfvertrouwen niet verder keldert.

Een interview met Ramani Durvasula, een specialist op het gebied van borderline

5. Ik doe dit omdat ik dit nu wil doen

Het impulsieve karakter van iemand met BPS is zowel gevaarlijk als destructief. Niet voor niets hebben veel mensen met een verslavingsprobleem ook last van BPS. Denk hierbij aan gokken, drugs, eetproblemen en financiële perikelen.

Deze verslavingen worden gebruikt om de interne twijfel en pijn aan te pakken. Het verraderlijke hiervan is dat deze middelen wel op korte termijn werken, maar niet meer dan dat. Je ziet daarom vaak dat mensen met BPS eerst in behandeling gaan voor deze ‘zichtbare’ symptomen, terwijl de stoornis de daadwerkelijke boosdoener is.

6. Ik wil dood, maar ook leven

Het meest gevaarlijke kenmerk is zonder meer dat 1 op de 10 mensen met BPS uiteindelijk sterft door suïcide. Dit is 50 keer zo hoog als het gemiddelde. De zelfmoordgedachtes en pogingen in combinatie met zelfbeschadiging komen vaak voort vanuit verlatingsangst en het gebrek aan identiteitsbesef.

Dit wordt dan ook soms als middel ingezet. “Als je mij verlaat, dan maak ik er een einde aan”, of “ik wil niet meer voelen, de pijn wordt teveel.” En alhoewel sommige suïcidepogingen eigenlijk een schreeuw om hulp zijn, komt het voor dat een poging lukt.

Lees ook: Interview: Hoe het is als je broertje zelfmoord pleegt

7. Ik voel me leeg

Een chronisch gevoel van leegte en het idee iets te missen komt bij bijna elke persoon met BPS voor. Het identiteitsbesef wordt hierdoor natuurlijk alleen nog maar verder in twijfel getrokken. Het impulsieve gedrag wat tot verslavingen kan leiden is dan ook een lapmiddel voor dit kenmerk. Vergelijk het met een trechter. Hoeveel je er ook in giet, aan de onderkant blijft er een gat waar alles langzaam weer uit stroomt. Dit heeft dan weer overlap met de symptomen die bij depressie horen.

8. Ik haat je!

Woede-uitbarstingen bij iemand met BPS gebeuren nogal snel. Hierdoor kan het voorkomen dat omstanders je vermijden. Het is belangrijk om er direct bij te zeggen dat niet elk persoon met borderline borden tegen de muur smijt, al wordt dit vaak wel gedacht.

Beter is het om te realiseren dat veel mensen met BPS een dunne huid hebben. Zo kan een verkeerde blik al een reeks van emoties teweegbrengen die kunnen resulteren in woede. Hierbij voelen ze zich na de uitbarsting erg schuldig. Want wat als mensen mij hierom zullen verlaten? Dit gevoel kan weer resulteren in zelfbeschadiging. Zie je de vicieuze cirkel al een beetje?

9. Wat gebeurt er?

Het laatste kenmerk komt niet heel vaak voor, maar hoort absoluut in deze lijst thuis. Mensen met borderline kunnen last hebben van dissociatie of paranoïde gedachtes die kunnen leiden tot een psychose. Meestal gebeurt dit in een stressvolle periode waarin diegene de realiteit uit het oog verliest.

Dit kan zich bijvoorbeeld uiten in stemmen horen, het gevoel hebben dat iedereen tegen je is of zelfs hallucinaties. BPS wordt soms zelfs nog weleens verward met een Dissociatieve Identiteitsstoornis. De echte professionals zien gelukkig vaak al snel wat de diagnose is en zo kunnen ze mensen met borderline de juiste behandeling geven.

Meer weten? Lees ook: Dé borderliner bestaat niet: vier uiteenlopende ervaringsverhalen over BPS

Zelf testen

Herkenbaar? Om gediagnosticeerd te worden met BPS moet je minstens voldoen aan 5 van de in totaal 9 kenmerken uit de DSM-V. Bedenk wel dat niet ieder persoon met borderline hetzelfde is. Het uit zich op veel verschillende manieren die allemaal een eigen behandelmethode nodig hebben. Op de website van Wij Zijn Mind kun je de Borderline Persoonlijkheidstest doen.

Volg COMMEN. op Facebook, Twitter en Instagram voor meer verhalen over mentale gezondheid, of ontvang al onze artikelen via WhatsApp.

Verwerken
Topper! Je bent ingeschreven.
Geschreven door
Isaura Avalon

Praat mee over dit artikel

5 reacties
  • mijn vriendin die ik sinds 3 maanden heb ontmoet heeft mij een keer uigestoten doordat ze vrij wil zijn enz best wel heftig
    kwam haar de dag erna bij tioeval tegen en omarmde me meteen alles goed
    ok 2 weken verder gebeurd weer hetzelfde met een best wel heftige ap dit keer kom ik niet terug en nog meer heftige uitingen maar eigenlijk ging alles wel goed ervoor vanuit het niets kwam het bericht ik wil vrij zijn claimen ketting om mijn nek vond het relatief wel vreemd want er was niks voorgevallen
    is dit een moment aanval van emotie gaat dit weer weg moet ik zelf kontakt maken voelt ze zich geclaimd of juist niet voor mij erg verwarrend onzeker dus een beetje advies
    dank

  • De taboe doorbreken van borderline, ja dit is echt nodig. Omdat er geen duidelijk beeld is ervan ,ze weten er niet mee om te gaan. Omdat iedere borderliner een apart geval is. Het beeld zelfbeschadiging, heftige reacties, manipuleren. Dat zijn de kenmerken die de meeste mensen hebben.
    Wat ik al heb gezegd, iedere bordereliner is anders, mensen krijgen geen hoogte van je, dat maakt ze bang.
    Hoe om te gaan met een borderliner, de belangrijkste middelen komen vrij veel overeen, voor iedere borderliner.
    Wees duidelijk, zodat ze weten waar ze aan toe zijn.
    Lieg niet, oordeel niet, communiceer niet op een manier, waarbij je manipuleren, overheersend, te medeleven overkomt.
    Accepteer de persoon en geef ze de tijd om te reageren en vergeet de 1e reactie, laat ze terug ermee komen op later tijdstip, desnoods geschreven of per mail.
    Ik persoonlijk kan me moeilijk verwoorden, vooral bij persoonlijke gesprekken.
    Heel me hoofd kan leeg zijn, maar ook zo dat ik in een achtbaan zit
    Ik heb mezelf geaccepteerd, ik ben een persoon die ook verdriet mag hebben, fouten mag maken, mezelf mag zijn. Zonder me eigen schuldig te voelen al maakt de maatschappij het je wel moeilijk. Gelukkig heb ik een man, die me accepteert en ook achter me sta. Hij hou van me rare streken, dat ik hak op de tak ben, soms heel druk. 100% functioneren (wie kan dat wel), verwacht hij niet. Wat heb je wel gedaan, kijk daar naar ipv wat heb je niet gedaan.
    Je kan er toch niets meer aan veranderen.

    Sociaal contact: dat is vrij moeilijk soms, vooral die 1e indruk die mensen van me hebben is heel negatief. Ik merk het en weet dit ook.
    Maar ik ben wie ik ben, mensen mogen ook wel eens verder kijken en mij willen leren kennen.
    Dan zien ze ineens een heel ander persoon, dan ze als 1e instantie zagen.
    Deze mensen hebben me geaccepteerd om hie ik ben, met me eigen kwaliteiten. Dom ben ik zeker niet, slimmer dan de meeste denken of zijn.

    Ik heb HBO gedaan op boekhouding en bedrijfseconomie. Na 20 jaar gewerkt hierin te hebben. Me hart gevolgd en de mechatronica ingegaan. Mbo3 opleiding BBL gedaan, aan me cijfers lag het niet. Stage is grootste probleem, geen bedrijf die het wilt proberen met me, ondanks dat ik voor bedrijf heel weinig, zeg maar bijna niets kost.

    Het is me 1e indruk die ik maak.
    Ben gelijk eerlijk over me borderline.

    Ze weten volgens mij niet, hoe om te gaan met me en denken gelijk, dat zo borderliner niets anders dan ellende veroorzaakt.

    Wat jammer is er wordt heel veel gedaan, gesproken, hulp enz gegeven voor mensen met autisme, ADHD enz. Borderline blijft over het algemeen op de achtergrond of totaal niet ter sprake gebracht. Jammer.

    Daarom, moet dit taboe doorbroken worden

    • Hier een non-borderliner die het niet volhield met een partner met borderline.
      De kinderen moesten het ontgelden, de financiën werden er doorheen gejaagd, manipulaties en pathologisch liegen wisselde zich enorm vaak af met mood swings.
      Overspel, spanningen en andere problematiek waren eerder regel dan uitzondering.
      Zoals sommige melden, ja er zijn verschillen.
      4 soorten borderline, en aan 5 punten van de DSM dient men te voldoen.
      Kortom, een paar duizend varianten.
      Helaas zoeken vele de schuld buiten zichzelf is mijn ervaring (en mijn omgeving wie er ook mee van dienst had), en weerhouden zich om hulp te zoeken.
      “Jij triggert mij, het ligt aan jou….jij moet hulp zoeken” was het dan.
      Persoonlijk denk ik dat een relatie met iemand met (met name onbehandelde) borderline dermate veel vergt, dat er geen sprake is van een gezonde relatie, maar eerder hulpverlener/hulpbehoevende.
      Men kiest niet zelf om borderline te hebben, maar kiest er vaak wel voor om geen hulp te aanvaarden.
      Een vicieuze cirkel met alle desastreuze gevolgen van dien.
      Ik begin er niet meer aan om eerlijk te zijn, voorbeelden alom te benoemen op borderline-slachtoffer.nl.

      • Ik ken jouw ondervindingen ik zit in het zelfde schuitje je probeert goed te doen en ondertussen wordt je besodemieterd de mijne zegt vanmorgen ik ga vroeg naar bed en gelijk daarachter aan ik weet niet hoe laat ik thuis ben dan weet ik al genoeg moet weer contact hebben met een kerel

  • Hallo allemaal heb vriendin gehad met borderline denk ik 4 jaar lang alle symptomen komen overeen dom koopgedrag claimen afstoting intieme relatie s liegen en bedriegen heb ze het huis uitgezet ze kwam in vakantie huisje terecht moest ze weer uit heb haar aangeboden hier tewonen ik weet het misschien wel weer verkeerd gedaan maar ze had weer onderdak ze heeft veel vrienden zegt ze maar niemand zegt van kom maar bij mij dus is ze bij mij ik ben hulp behoevend heb beide voeten 🦶 in het gips dus geeft ze zorg maar ondertussen blijft ze rotzooien met andere kerels gaat gewoon door en dat begrijp ik niet zit soms met veel vragen en niemand draagt iets aan ja grote schop geven zulke mensen zijn niet goed. Ik weet heb genoeg aan mij zelf heb diabetes en sinds 2013. Met lymfklierkanker tedoen en wil haar ook graag helpen omdat ik gek op haar ben.