Tenminste, zo pak ik het aan.

Soms weet je niet wat je met jezelf aanmoet. Je voelt je hopeloos en kunt geen kant op: je gedachten blijven maar doorgaan. Wij kennen dit gevoel maar al te goed, en delen daarom enkele tips voor het omgaan met een hopeloos gevoel.

Hopeloos gevoel tips

Je komt thuis na een lange dag, neemt plaats op de gare IKEA-bank en wordt overvallen door je eigen gedachten. Waar ben ik mee bezig? Waar gaat mijn leven heen? Waarom doe ik wat ik doe? Wat maakt het allemaal uit?

Ondertussen gaan je hersenen 180 op de linkerbaan en associeer je vrolijk door. Voor je het doorhebt haal je de meest gruwelijke scenario’s naar boven. Het liefst zou je gaan slapen om op die manier het nadenken te stoppen, maar dat kan niet. Gedachten zijn niet te stoppen.

Een hopeloos gevoel: we hebben het allemaal meegemaakt. Hoe heftig het ook voelt, achteraf valt het altijd mee. Het is alleen moeilijk om dit te beseffen, wanneer je er midden inzit. Probeer jezelf deze routine aan te leren. Mij heeft het geholpen in het omgaan met chronische depressie.

1. Adem

Het klinkt alsof ik een handleiding voor kleuters aan het maken ben die zich voorbereiden op het leven, maar het is daardoor niet minder waar: adem goed in, en goed uit.

Wie in paniek is, zich hopeloos voelt of op een andere manier een zware tijd ervaart, vergeet vaak de meest basale dingen uit te voeren. Nu liggen iedereen zijn prioriteiten anders maar over één ding kunnen we het volgens mij wel eens zijn: we moeten allemaal ademen.

Te snel ademen zorgt ervoor dat je hartslag stijgt, en je lichaam denkt dat je een marathon aan het lopen bent. In werkelijkheid lig je in bed, en het dichtstbij dat jij ooit bij een marathon bent geweest, is twee seizoenen van een Netflix-serie achter elkaar kijken.

Te langzaam ademen is echter ook niet goed, omdat je op die manier te weinig zuurstof binnen krijgt. Hierdoor maak je slechtere keuzes en voel je je vooral nog kutter over jezelf. Niet zo handig dus.

Adem daarom net zo lang in tot je niet meer kunt, en probeer zo langzaam mogelijk lucht uit te blazen. Herhaal dit zes keer en je voelt je sowieso beter dan voorheen.

2. Praat erover (of schrijf, vlog: wat dan ook)

Probeer onder woorden te brengen waar je mee zit. Door over je situatie te praten of schrijven, verduidelijk je het probleem. Je moet namelijk kiezen welke woorden je gaat gebruiken, en dwingt daarmee je hersenen tot nadenken. Zonder dat je het doorhebt concretiseer je hiermee je gevoelens, en waar je mee zit.

Hierna kun je beginnen met analyseren: wat is eigenlijk datgene dat je zo dwars zit? Gedachten hebben de nare neiging snel van kwaad tot erger te gaan, waardoor een kleine tegenslag al snel als het grootste verlies ooit aanvoelt.

Wanneer je niet onder woorden brengt – op welke manier dan ook – waar je mee zit, gaan je gedachten een cirkelredenering vormen. Zodra je met het ene probleem klaar bent, dient de volgende crisis zich alweer aan.

Gedachten stoppen nooit

Je bent hierin zeker niet de enige: je hersenen zijn er om na te denken. Met andere woorden: je kunt gedachten niet stoppen. Waar je wel iets aan kunt doen is het probleem van teveel nadenken. Ook wanneer mensen zeggen dat je het te vaak over je mentale klachten hebt moet je vooral doorgaan met praten: zij weten niet hoe jouw situatie is. Als jij de behoefte voelt om te praten, moet je dat altijd doen.

In het ideale geval zijn je gedachten een soort doorgeefluik. Je leert iets uit een boek, denkt daar over na en praat er dan met anderen over. Wanneer je enkel bezig bent met dingen opnemen en nooit je gedachten de vrije loop laat, creëer je kortsluiting.

We hebben het niet door, maar je krijgt per dag ontzettend veel informatie binnen. Een persoon uit de 17e eeuw kreeg in zijn hele leven met net zoveel informatie te maken als dat jij binnenkrijgt door tien minuten op Facebook te scrollen. Geen wonder dat je veel moet praten over wat je meemaakt: je hersenen zijn nog niet ingesteld op onze samenleving.

> Meer tips? Lees dan ons artikel: De ultieme gids voor het omgaan met je depressie

3. Denk aan leuke dingen

Je voelt je nu misschien kut, maar dat is ook weleens anders geweest. Ieder mens weet hoe het is om blij te zijn. Misschien ben je niet euforisch, maar je hebt je sowieso weleens beter gevoeld dan je nu doet.

Probeer terug te denken aan dit soort momenten. Ga zo helder mogelijk na hoe de situatie toen was. Schets de situatie zo specifiek mogelijk

  • Waar was je?
  • Met wie?
  • Hoe laat was het?
  • Wat deed je?
  • Was er een bijzondere aanleiding voor, of niet?

Psychologen noemen dit positieve visualisatie. Door aan leuke dingen te denken houd je je hersenen voor de gek dat je ook daadwerkelijk blij bent, dit terwijl mentale gezondheidsklachten juist het tegenovergestelde doen.

Objectief gezien gaat het helemaal niet zo slecht met je, maar je voelt je wel zo. Wanneer je dit leest is het immers aannemelijk dat je te eten hebt, een dak boven je hoofd en kunt lezen. Gefeliciteerd: je bent daarmee 90 procent beter af dan de gemiddelde aardbewoner.

Dit doet uiteraard niets af aan het feit dat je je slecht voelt, maar relativeren is nooit verkeerd.

4. …Of denk aan slechte dingen

Ben je meer pessimistisch ingesteld? Mooi, ik mag je nu al.

Draai de vraag om: wat is het slechtste dat nu zou kunnen gebeuren? Is het een geliefde die overlijdt? Of je huis dat afbrandt waar je elke week 40 uur voor zwoegt? Of is het je kat die plotseling nooit meer thuis komt?

Zie je wel. Het kan allemaal nog veel slechter. We noemen dit ‘Anti Goals’, een begrip geïntroduceerd door Andrew Wilkinson. Andrew is een geslaagd ondernemer én depressief. Wanneer hij het zwaar heeft schrijft hij daarom op hoe het horrorscenario er voor hem uitziet.

In zijn geval is het ergste dat kan gebeuren ’s ochtends in de file naar een kantoor rijden, de hele dag vergaderen, praten met collega’s die je niet mag en ’s avonds andere verplichtingen hebben vanwege een te volle agenda.

> Lees meer over depressieve gedachten in ons depressie-overzicht.

5. Ellende hoort erbij

Mensen vinden het fijn om te vertellen over hoe lekker ze gaan in het leven. Dit is helemaal niet erg, want op die manier verstevig je je positie in de sociale rangorde. Aan het eind van de dag zijn we geëvolueerde dieren en is de apenrots belangrijk voor ons allemaal. Het wordt echter problematisch wanneer je alleen maar positiviteit om je heen ziet, zoals het geval is op Facebook, Instagram en Snapchat.

Niemands leven is perfect. Iedereen is bezig met een bepaald imago creëren, inclusief ik. Aangezien iedereen tegenwoordig een camera heeft, is wel makkelijker dan ooit tevoren om dat beeld te schetsen. Je hebt niet langer een filmploeg nodig om mooie strandfoto’s te maken, maar gewoon een iPhone 7.

> Ook interessant: Zo beïnvloedt Facebook je depressie

Zodoende lijkt de rest wél het voor elkaar te hebben, maar niets is minder waar. Iedereen kent slechte tijden, iedereen weet hoe het is om hartzeer te hebben en iedereen weet hoe het is om iemand te verliezen.

Gelukkig leven we in de 21ste eeuw en kunnen we dit soort verhalen gemakkelijk met elkaar delen door middel van internet. Lotgenoten zijn nooit meer dan een paar muisklikken of tikken op je scherm verwijderd.

Het internet is prachtig

Ga bijvoorbeeld op zoek naar Facebook-groepen, Instagram-accounts en onderwerpen of specifieke fora. Je zult erachter komen dat er altijd mensen die precies jouw kijk op het leven hebben, en met dezelfde soort problemen dealen.

Ook kan het helpen om bijvoorbeeld interviews met bekende mensen op te zoeken over hun moeilijke momenten. Je realiseert je hierdoor dat ook zij slechts mensen zijn, en dus met bepaalde problemen te maken hebben. De succesvolle Harry Potter-schrijfster J.K. Rowling zat bijvoorbeeld op haar laagste punt toen ze de eerste boeken schreef, en wereldkampioen kickboksen Rico Verhoeven voelde zich behoorlijk kut toen hij borden moest afwassen in een restaurant om rond te komen.

Zo zie je maar weer: hoe bekend je ook bent, hopeloos voelen hoort bij het leven.

Volg Commen op Facebook, Twitter en Instagram voor meer taboedoorbrekende verhalen 

Ook interessant