Borderline en liegen uitgelicht nieuw

Mensen met borderline liegen vaak: feit of onzin?

Borderline en liegen gaan hand in hand, zo luidt het stereotype. Klopt dit, of is het gelul? Het korte antwoord is dat mensen met borderline niet per se vaker liegen dan anderen. Wel is het zo dat andere symptomen van de persoonlijkheidsstoornis ervoor kunnen zorgen dat liegen soms aantrekkelijk wordt. Over de band tussen borderline en liegen.

Borderline en liegen: klopt dit vooroordeel?

What’s in a name. Vrij vertaald staat borderline voor grensloper, of grensgeval. Mensen die met de persoonlijkheidsstoornis gediagnosticeerd zijn bewegen zich als geen ander tussen sociale grenzen (borders). Het ene moment zijn ze ongekend charmant en trekken daarmee iedereen aan, terwijl ze het volgende moment van niets of niemand wat willen horen en alleen bezig zijn met afstoten. Verwarrend voor de persoon zelf, maar ook voor de omgeving.

Borderline is zonder twijfel een van de meest gestereotypeerde stoornissen van het moment. Wie op zoek gaat naar ervaringsverhalen komt al snel statements tegen waarin wordt geclaimd dat mensen met borderline regelmatig zouden liegen. Wat klopt er van deze uitspraak?

Laten we bij de basis beginnen. Jammer genoeg is er relatief weinig bekend over borderline. In de DSM-V, het handboek voor het vaststellen van psychische stoornissen, wordt liegen niet als symptoom van borderline genoemd. In totaal kent de persoonlijkheidsstoornis 9 kenmerken, waarvan je er aan minstens 5 moet voldoen voordat we van borderline kunnen spreken. Er is echter genoeg kritiek op de ‘Bijbel voor psychiaters’ en daarom is het belangrijk om verder te graven.

Clarence Watson. Foto: LinkedIn.

In meerdere ervaringsverhalen claimen familieleden, kennissen en vrienden van iemand met borderline immers dat diegene bekendstaat om leugenachtig gedrag. In een hoofdstuk van het boek “Lying, Cheating, and Carrying On” verklaart Clarence Watson dat mensen met borderline soms geneigd zijn tot liegen om hun doelen te bereiken, en niet zozeer omdat ze ervan genieten om anderen te misleiden. Watson is medisch directeur bij het Delaware Department of Health en als klinisch en forensisch psychiater gespecialiseerd in persoonlijkheidsstoornissen.

Lees ook: Borderline in 9 kenmerken, maar dan zonder bullshit

Feiten verdraaien in plaats van liegen

‘Borderline persoonlijkheidsstoornis gaat uit van extremen’, zo begint Watson zijn uitleg. ‘In het geval van vriendschappen en relaties wil iemand met de stoornis vaak niets met een ander te maken hebben, of juist heel erg iemands gezelschap opzoeken. Wanneer er sprake is van het laatste zijn mensen met borderline persoonlijkheidsstoornis eerder geneigd om feiten te verdraaien om zo hun ideale relatie vorm te geven en werkelijkheid te maken, of deze nu vriendschappelijk of romantisch is.’

Watson benadrukt hierbij dat liegen en manipuleren bijproducten van de stoornis zijn, en geen hoofdzaken. De psychiater legt hierbij de link met welbekende kenmerken van de persoonlijkheidsstoornis. ‘Bekende symptomen van borderline zijn verlatingsangst en impulsiviteit’, zo verklaart Watson. ‘In extreme situaties kunnen deze symptomen ervoor zorgen dat mensen met borderline liegen voordat ze het doorhebben, bijvoorbeeld omdat ze bang zijn door een ander verlaten te worden. Ook kan het zo zijn dat ze heel erg in het moment zitten, en niet stilstaan bij de impact van hun woorden.’

Borderline en liegen uitgelicht
Foto: Pexels.

Tot slot kampen veel mensen met borderline met extreme gevoelens. Situaties en emoties zijn zwart of wit, maar van 50 tinten grijs is geen sprake. ‘Deze gevoelens kunnen zo intens zijn dat mensen met borderline alles door een emotionele bril zien’, schrijft klinisch psycholoog Kristalyn Salters-Pedneault op VeryWellMind. ‘Hierdoor zijn ze op zoek naar details die hun gevoelens bevestigen. Ook proberen mensen met borderline zo feiten die tegen hun gevoelens ingaan te negeren. Dit kan frustrerend zijn voor naasten. Houd echter in je achterhoofd dat dit liegen niet bewust gebeurt, maar dat de persoon met borderline feiten verdraait omdat diegene echt gelooft dat dat de werkelijkheid is.’

Meer weten? Lees: ‘Dé borderliner’ bestaat niet: vier uiteenlopende ervaringsverhalen over BPS

Volg COMMEN. op Facebook, Twitter en Instagram voor meer verhalen over mentale gezondheid, of ontvang al onze artikelen via WhatsApp.


Geschreven door
Michel van 't Klaphek

Praat mee over dit artikel

2 reacties
  • Het is erg frustrerend te moeten leven met BPS, ook omdat er vaak een heel kluster aan andere stoornissen meespelen. Verlatingsangst is een kenmerk van mensen met BPS maar hier staat ook tegenover dat mensen met BPS ook hechtingsproblemen kunnen hebben. Vroegkinderlijke traumatisering triggert veel problemen waardoor het vaak moeilijk te volgen is voor een psychotherapeut, helemaal wanneer een persoon ook lijdt aan DIS. Wat het moeilijkste is bij het leven met BPS is dat dit nog steeds niet officieel in de samenleving is geaccepteerd, terwijl iemand die een vorm van autisme heeft omarmt wordt met de opmerking “hij/zij kan daar niets of weinig aan doen!”. Jarenlange therapie is geen garantie voor het afnemen van symptomen. Wat ik nog vaak zie gebeuren is dat wanneer Psychotherapie niet aanslaat, in veel gevallen wordt meegegeven dat iemand maar moet leren leven met zijn of haar stoornis. Soms zit een overlevingsmechanisme zo vast dat niets lijkt te helpen. De zorg in NLD is ook zo ingericht dat behandelplannen steeds korter worden waardoor er veel mensen tussen wal en schip terecht komen. In veel gevallen wordt deze groep afgekeurd en belanden deze mensen in een subcultuur. Je doet niet meer mee in de samenleving en hoop op verbetering is er niet meer. Te boek staat men dan genoteerd als uitbehandeld cq opgegeven door de zorg.

    • Geen idee of borderliners in het algemeen veelk liegen en bedriegen. Ik weet dat mijn ex-vrouw dit wel deed. Heel veel. Sterker nog. Ik denk dat haar hele leven1 grote leugen is. Onlangs herinnerde mijn docht, die nu bijna 18 is, dat haar moeder, als ze boodschappen deed, ook vaak, onbetaald boodschappen onder in de tas verborg, om deze onbetaald mee naar huis te nemen. Dan kreeg mijn dochter de waarschuwing dat ze niks mocht laten horen. Dat is 1 voorbeeld. Wij wonen in een gebied met veel boeren die appels verbouwen. En hek hiueld mijn ex niet tegen. Ze plukte zonder blikken of blozen, waar de kinderen bij waren, appels voor eiegen consumptie. Of ik daar nu een hekel aan had, en of ik nu zei dat dit een slecht voorbeeld was voor de kinderen. Ze bleef dit gewoon doen. En was er zienderogen ook vaak trots opd at ze het deed. Ook bloemen bij mensen in de tuin, plukte ze zonder blikken of blozen. Als ze er gewoon bij kon zonder veel moeite dan plukte ze die, Of de kinderen daar bij zijn of niet. Het probleem dat deze mensen hebben, is dat ze niet geremd worden door normen en waarden. Ik weet dat mijn ex deze normen en waarden ook van thuis uit meegekregen had. Maar ondanks dat had ze daar geen rem op. Haar CV was 1 grote leugen. Sterker nog. 10 tallen leugens. Namelijk elke werkgever, kreeg een eigen versie van haar CV. Deze was zo aangepast, wat het beste bij de baan hoorde. Daar werden ervarings jaren bij verzonnen. Daar werden resultaten van opleidingen bij verzonnen. Namelijk ze had verschillende opleidingen gevolged. Alleen voortijdig moetyen af breken. Omdat werkgevers je meestal op je woord geloven, kon ze zonder problem,en zeggen dat ze een opleiding had gehaald. Ik heb verschillende malen meegemaakt dat ze een het behalen van een kwalificatie van een medisch ingrijpen had verzonnen. Denk daarbijh aan het geven van injecties voor diabetisch, inbrengen van kanulen voor stoma’s etc….. Natuurlijk kon ze dat niet. Maar het doel heiligd de middelen. Ik dnek dat ze dat dacht. En verzon ze de kwalificatie, en verkreeg daarmee de functie. Natuurlijk ging dat fout. Maar goed. Dat mocht voor haar de pret niet drukken.

      Dus je. Ik ken in iedergeval 1 borderliner. En die deed niet anders dan liegen. Hierboven is nog maar een klein beetje van wat ik allemaal heb gezien.